Ο Γερμανος αντιναζιστης

25 Feb

Alfred Eickworth

γράφει ο Μανώλης Δημελλάς

Ο  Alfred Eickworth δεν υπήρξε ποτέ! Έτυχε να γεννηθεί στη δίνη πολέμων και των μεγάλων, των βίαιων ιστορικών αλλαγών, εκείνος αντιστάθηκε, πάλεψε την ανθρώπινη τρέλα, χτυπήθηκε ανοιχτά με τον φασισμό και τους ναζιστές μέσα στη χώρα του και για πληρωμή κέρδισε τις πολλαπλές προσπάθειες για την μόνιμη διαγραφή του.

Πρώτα το ναζιστικό καθεστώς τον φυλακίζει και τον βασανίζει, έπειτα τον ντύνουν με τη βια στα στρατιωτικά ρούχα στο απαξιωμένο τάγμα 999, που αποτελείτε από ποινικούς και πολιτικούς κατάδικους και τον στέλνουν να πολεμήσει στην Αφρική και στην Ελλάδα.

Στην πατρίδα μας θα βρεθεί σε ένα νησί της Δωδεκανήσου, εκεί δεν θα τους κάνει τη χάρη, θα βρει την αφορμή και θα ξεσηκωθεί. Θα προδοθεί και θα κυνηγηθεί ακόμη και από ντόπιους ρουφιάνους, μέχρι που μια περίπολος των Ες-Ες θα τον ξετρυπώσει και θα τον σκοτώσει (11.1943).

Όμως ο  Alfred Eickworth ήταν γερό σκαρί! Δέκα χρόνια αργότερα (1953) το όνομα του δίνεται στην μεγάλη λεωφόρο και η προτομή του στέκει αγέρωχη στο κέντρο της πόλης που γεννήθηκε και έζησε. Μα σε κανένα σύστημα δεν αρέσει η διαφορετικότητα!

Το 1990 το σύστημα δεν αντέχει τέτοια πρότυπα, με την ένωση της Γερμανίας, το όνομα του μεγάλου δρόμου διαγράφεται και το άγαλμα του Alfred ξηλώνεται και κρύβεται στα υπόγεια του Δημαρχείου. Πυροβόλησαν στα στήθια την ανάμνηση!

Η χαριστική βολή στη ιστορία του αγωνιστή  έρχεται στις 17 Μαΐου 2002, τότε το Δημοκρατικό Γερμανικό κοινοβούλιο αποφάσισε να αποκαταστήσει τους λιποτάκτες, να αθωώσει τους στρατιώτες που είχαν ποινές, σύμφωνα με την παράγραφο 57, του Στρατιωτικού ποινικού κώδικα. Όμως ο Alfred Eickworth δεν αναφέρεται, δεν υπάρχει πουθενά!

Ότι αντιστέκεται είναι καλύτερα να μην γίνεται παράδειγμα μέσα στην κοινωνία!
Η ιστορία ξεκινά από το Crimmitschau. Το χωριό των φτηνών ενοικίων. Το κόκκινο χωριό.

Σε μια μικρή εργατούπολη  των 1000 κατοίκων, στην περιοχή Zwickau, της Σαξονίας που βρίσκεται 50 χιλιόμετρα από Λειψία και 200 χιλιόμετρα από το Βερολίνο,  γεννήθηκε ο Alfred.

Οι αγροτικές οικογένειες ήταν λιγοστές, οι περισσότεροι είναι εργάτες, κομμάτια από τις βάρδιες των εργοστασίων που βρίσκονται στις γειτονικές πόλεις.

Φτωχόπαιδο, από το ξεκίνημα της ζωή του έδειξε την πρόθεση για αγώνες και το πάθος για μια κοινωνία ισονομίας και ισότητας.

Θα εργαστεί ως σιδεράς, κλειδαράς, κουρέας και θα καταλήξει εργάτης στα κοντινά εργοστάσια υφασμάτων.

Το 1931 ήταν μέλος στο  SAP, Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα της Γερμανίας – σε αντίθεση με το SPD. Όμως το 1932 θα περάσει στις γραμμές του κομμουνιστικού κόμματος.

Με την άνοδο του Χίτλερ  στην εξουσία (30.1.1933) ο Alfred  ξεκινά έναν δυναμικό αγώνα εναντίον του. Στην πλειοψηφία της η πόλη το 1933 επέλεξε να ψηφίσει αριστερά.

Τον Απρίλιο του 1934, η περιοχή γίνεται στόχος από την κυβέρνηση, έτσι γίνονται 165 συλλήψεις και από αυτές καταγράφονται 125 βαριές κατηγορίες για εσχάτη προδοσία!

Όλοι οι κάτοικοι ήταν ύποπτοι! Η αιτία είναι ξεκάθαρη, ήταν κομμουνιστές και υπήρχαν λιγοστά διάσπαρτα στοιχεία Σοσιαλδημοκρατών, όλοι ήταν εναντίον του Χίτλερ.
Ο Alfred Eickworth από τον Ιούλιο του 1933 έως και τον Μάρτιο 1934 ήταν ο  επικεφαλής της Κομμουνιστικής ομάδας  αντίσταση στο Crimmitschau και έδινε αγώνα για να ξεμπροστιάσει την γερμανική ιδεολογία. Έτσι δεν άργησε να περάσει την πόρτα της φυλακής και από το  Μάρτιο 1934 μέχρι τον Οκτώβριο 1936 ήταν έγκλειστος και το ναζιστικό καθεστώς προσπαθούσε να τον “σωφρονίσει” στην φυλακή!

Η αναγκαστική θητεία στην Κάρπαθο και η μάχη στα Αρμάθια

Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν το νησί στις αρχές Σεπτέμβρη του ’43, αν και η δύναμη είναι μόλις 800 στρατιώτες και από αυτούς οι περισσότεροι από το τάγμα ανεπιθύμητων 999, κερδίζουν δίχως μάχη το νησί από τους 2.500-3.000 Ιταλούς στρατιώτες.

Μέσα στους Γερμανούς υπάρχουν πολλοί κομμουνιστές και αρκετοί ποινικοί όλοι  πρώην κατάδικοι, με αυτούς είχαν φτιάξει το τάγμα 999 και τους έστελναν κυρίως για τη φύλαξη και όχι για  καταλήψεις,  μάλιστα επέλεγαν τόπους κλειστούς, όπως τα νησιά, για να μην υπάρχει τρόπος να λιποτακτήσουν και να φύγουν.

Ο  Alfred Eickworth από τις 4 Φλεβάρη του 1943 είχε περάσει στις τάξεις του τάγματος 999 και θα αποδείξει την διαφορετικότητα και την προσωπική μάχη που έδινε με τις κυρίαρχες ιδεολογίες της εποχής.

Περίπου 15 Ιταλοί στρατιώτες προκειμένου να αποφύγουν τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως ή έναν άθλιο θάνατο μέσα στα βαπόρια που θα τους μετέφεραν οι Γερμανοί, διάλεξαν να αποδράσουν από την Κάρπαθο. Στο σχέδιο τους είχαν ένα κοντινό ερημονήσι κοντά στην Κάσο, τα Αρμάθια. Από εκεί θα έψαχναν τρόπο για να φτάσουν στην Κρήτη, τα έπαιζαν όλα για όλα και είχαν λιγοστές ελπίδες.

Οι Γερμανοί έμαθαν για τους φυγάδες και οργάνωσαν αποστολή με ένα μικρό σκάφος, την “Ιμακολάτα”. Σε αυτήν επέβαιναν 3 Έλληνες ναυτικοί και 5 Γερμανοί στρατιώτες, ανάμεσα τους και ο Eickworth.

Σύμφωνα με την καταγραφή του Μενετιάτη αντιστασιακού-συγγραφέα Βάσου Γεραπετρίτη, ο Γερμανός αντιναζιστής Alfred αφού σκότωσε τους άλλους 3 Γερμανούς, γύρισε στη βάρκα με το αυτόματο προτεταμένο. Το πρώτο πράγμα που φαίνεται πως ρώτησε ήταν:

Είστε αντιναζιστές; Είστε κομμουνιστές;

Στη συνέχεια και με την απειλή του όπλου πήρε τη βάρκα με κατεύθυνση την Κρήτη, οι Έλληνες ναυτικοί τον έβγαλαν στη Κάσο και εκεί Ιταλοί φασίστες, μαζί με κάποιους «φίλους» Έλληνες, κατάφεραν με διάφορα κόλπα να τον συλλάβουν.

Μεταφέρθηκε και πάλι στην Κάρπαθο, από το κρατητήριο των Πηγαδίων απέδρασε χάρις την βοήθεια κάποιου άλλου πολιτικού κρατούμενου, στρατιώτη του τάγματος 999 και περίπου δυο μήνες κρύφτηκε και περιπλανήθηκε στα βουνά που βρίσκονται στο κέντρο του νησιού αποφεύγοντας την σύλληψη.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι στο νησί οι στρατιώτες από τον 6 λόγο του τάγματος 999 έφτιαξαν θεατρική ομάδα και μια ορχήστρα που την ονόμασαν «Σκάλα», από το ομώνυμο βαριετέ του Βερολίνου! Έδιναν παραστάσεις για τους κατοίκους τις Καρπάθου!

Φυσικά ανάμεσα στους Γερμανούς υπήρχαν πολλοί πρώην ποινικοί κρατούμενοι και άλλοι τόσοι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί του τακτικού στρατού μέλη των Ες-Ες!

Ο Eickworth κατάφερνε να επιβιώνει αφού αρκετοί από τους στρατιώτες ήταν ομοϊδεάτες αντιναζιστές, όμως υπήρχε και ένας ντόπιος, ο Βασίλης Λυριστής, που τακτικά  έστελνε με τον εγγονό του τροφή και νερό. Μάλιστα ένα δέντρο ήταν το κρυφό σημείο του ραντεβού με τον φυγά, εκεί κρεμούσαν τον τουβρά, μια τσάντα με το φαγητό.

Έτσι πέρασαν κοντά 2 μήνες, αρχές Νοέμβρη του 1943, οι Γερμανοί είχαν σκυλιάσει, άλλαξαν τις ομάδες και τοποθέτησαν περισσότερους Αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, μέλη του τακτικού Γερμανικού στρατού για να αποφύγουν τις συνεργασίες με τον λιποτάκτη.

Ο Alfred  εντοπίστηκε και κυνηγήθηκε από μια περίπολο που άνοιξε πυρ και τον τραυμάτισε στο στομάχι και πάλι όμως κατάφερνε να μένει ζωντανός και να γίνεται πονοκέφαλος για τους ναζιστές. Για το τραύμα ζήτησε από τον Βασίλη Λυριστή λεμόνι και λάδι, εκείνος νόμισε ότι ο Γερμανός πεινούσε, τα έστειλε με τον εγγονό του και ο δεκάχρονος Γιώργης είδε έκπληκτος τον στρατιώτη να τα χρησιμοποιεί για να επουλώσει το τραύμα του.

Ο κλοιός γύρω από τον Alfred όλο και στένευε, λίγο πριν το τέλος του Νοέμβρη 1943, μια ομάδα Γερμανών  μυρίστηκε τον φυγά, του επιτέθηκε, ποτέ δεν θα μάθουμε αν έγινε κάποια μάχη, τελικά τον σκότωσαν. Βρισκόταν κάπου στα βουνά της Καρπάθου, στα μετόχια του χωριού Πυλές, το πτώμα του μεταφέρθηκε στην πρωτεύουσα του νησιού και το θέμα έκλεισε.

Ο Γιώργος Λυριστής ήταν ο ενδιάμεσος κρίκος που βοήθησε τον Γερμανό, το παιδί που γνώρισε τον Alfred σήμερα θυμάται, περιγράφει εκείνες τις μέρες και συγκινείται:

Δεν γνωρίζαμε τη γλώσσα και η επικοινωνία ήταν πολύ δύσκολη, όμως εκείνος το πάλευε όπως μπορούσε, με λίγες λέξεις ιταλικές και πολλές  χειρονομίες, ήθελε να μας πει να κάνουμε υπομονή, η Γερμανία τελείωνε, θα σταματούσε ο παραλογισμός του πολέμου.

Ήταν ένας ψηλός και δυνατός άντρας, ένας καλός άνθρωπος, ήθελε να φύγει να πάει στην Κρήτη, να περάσει στην αντίσταση, μα δεν τα κατάφερε.

Θυμάμαι την αγωνία του, την προσπάθεια και το μίσος του για τους ναζιστές. Δυστυχώς δεν τον κυνηγούσαν μόνο Γερμανοί, υπήρχαν και οι ντόπιοι ρουφιάνοι και αυτοί τελικά τον κάρφωσαν.

Θυμάμαι πολύ έντονα  την τελευταία φορά που τον είδα. Ήταν πια νεκρός, τον είχαν σκοτώσει, τον μετέφεραν και πέρασε από μπροστά μου με το άψυχο σώμα του, ακριβώς δίπλα μου το χέρι του Alfred ξέφυγε από το φορείο. Τρόμαξα τόσο πολύ, για μια στιγμή νόμισα πως ήταν ζωντανός.

Η πεταμένη προτομή

Τα χρόνια που ακολούθησαν τον μεγάλο πόλεμο μπορεί να ήταν δύσκολα όμως παράλληλα με την ελπίδα, που αχνοφαινόταν στο μέλλον, ένα κουβάρι μνήμες από το σκληρό, το μαύρο παρελθόν, θρυμμάτιζαν το μυαλό. Έτσι και για τη μικρή  πόλη, ο Alfred ήταν ο ήρωας, ο άνθρωπος που αντιστάθηκε στην παραφροσύνη δίχως να λογαριάσει κανένα τίμημα.

Η περιοχή Crimmitschau  ήταν τμήμα της Ανατολικής Γερμανίας και έτσι δεν ήταν δύσκολο να αναγνωριστεί το θάρρος, ο αγώνας και η θυσία του. Μια τιμή πρώτα για την γυναίκα και τα παιδιά του και στην συνέχεια στο ανθρώπινο είδος, μα δεν είχαν ούτε και έχουν όλοι  οι Γερμανοί ίδια μούτρα με τον Χίτλερ! Έτσι στην κεντρική λεωφόρος δόθηκε το όνομα του, ενώ και η προτομή του στήθηκε στην μεγάλη πλατεία.

Ακόμη και οι αναμνήσεις έχουν ημερομηνία λήξης!

Στις 3 Οκτωβρίου 1990 μετά από 41 χρόνια η Γερμανία έγινε η επανένωση των δυο Γερμανιών, η Δυτική Γερμανία (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας) και η Ανατολική Γερμανία (Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας) επανενώθηκαν και σχηματίστηκε η ενωμένη Γερμανία. Λίγους μήνες αργότερα ο Alfred Eickworth δολοφονήθηκε για δεύτερη φορά!

Η προτομή ξηλώθηκε και μεταφέρθηκε στα υπόγεια του Δημαρχείου της πόλεως και το όνομα του σβήστηκε από τη λεωφόρο που ξαναπήρε το προπολεμικό της όνομα!

Δεν έπρεπε  να υπάρχει καμιά αναφορά που να υπενθυμίζει τον ηρωισμό του Αντιναζιστή, αντίθετα φαίνεται πως η κοινωνία έπρεπε να πιεστεί και να τον ξεχάσει.

Μπορεί να πεθάνει κάποιος 3 φορές;

Το τελευταίο χτύπημα στον  Alfred Eickworth δόθηκε από την Γερμανική βουλή στις 17 Μαΐου 2002.

Περισσότερα από 57 χρόνια μετά το τέλος του  Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου και τα θύματα της Βέρμαχτ, της ναζιστικής «δικαιοσύνης», έπρεπε να αποκατασταθούν από το νόμο.

Μετά από μια έντονη συζήτηση, η Γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή  με τις ψήφους της κυβέρνησης SPD (Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Γερμανίας), του συνασπισμού των Πρασίνων και τους ψήφους της παράταξης του PDS (αριστερά, κόμμα Δημοκρατικού Σοσιαλισμού) αποφάσισε την κατάργηση όλων των άδικων ποινών από τους Ναζί εναντίον σε λιποτάκτες και σε ομοφυλόφιλους. Στις 27 Ιουλίου 2002, ο νόμος τέθηκε σε ισχύ.

Ωστόσο ο Alfred Eickworth και εδώ διαγράφεται! Δεν αναφέρεται πουθενά!

Ο Γερμανός συγγραφέας και πολιτικός Gerhard Zwerenz έκανε γνωστή τη ν ιστορία του Alfred και για μπορέσει να εξηγήσει τον παραλογισμό και την τρέλα της εξουσίας συνδύασε την τραγική υπόθεση του Alfred με την ιστορία του Γερμανού υπολοχαγού Hans Georg Lehmann, που τον Δεκέμβρη του 1942 διατάσσει την εκτέλεση 3 Γερμανών στρατιωτών γιατί…έκλεψαν τσιγάρα.

Από το στρατοδικείο ενώ αρχικά καταδικάζεται σε θάνατο μετά από παρέμβαση του Γκέρινγκ και του ίδιου του Χίτλερ μετατέθηκε στην πρώτη γραμμή, στις μάχες στην Ιταλία και στην ομάδα “Χέρμαν Γκέρινγκ”. Εκεί διακρίθηκε για την «απαράμιλλη αγωνιστικότητα και την αυταπάρνηση του». Τιμήθηκε με μετάλλια και ανακυρήχθηκε ήρωας!

Ο Alfred Eickworth είναι εξαίρεση, δεν είναι ο κανόνας.

Ο Alfred είναι το παράδειγμα! Κανείς δεν επιτρέπεται να τα βάλει με το «σύστημα», όποιο προσωπείο κι αν αυτό φοράει! Μικρή σημασία έχουν τα χρώματα και τα σύμβολα.

Ακόμη και οι επόμενες γενιές μόνο στα λόγια μπορούν να αναγνωρίσουν τη διαφορετικότητα, μιλούν για ισότητα αλλά παντού κρύβονται όρια, αν κάποιος επιχειρήσει να τα ξεπεράσει τότε είναι καλύτερα να διαγραφεί…

Άραγε πότε και πως αποκτούν ταυτότητα οι ήρωες;

 

Μαρτυρίες

  1. Μανώλης Κασσώτης, ιστορικός της Καρπάθου
  2. Γιώργος Λυριστής, κάτοικος Πυλών Καρπάθου

Πηγές

  1. Gerhard Zwerenz (1925-2015)  Γερμανός συγγραφέας και πολιτικός
  2. https://www.bundestag.de/dokumente/textarchiv/2012/39010668_kw20_kalender_17mai2002/208558
  3. https://www.freitag.de/autoren/der-freitag/das-verschwundene-denkmal
  4. http://www.poetenladen.de/zwerenz-gerhard-sachsen99-11-diverse-endkaempfe.htm

Παιδιατρος στο Κεντρο Υγείας

13 Feb

Κεντρο υγειας

Ανάστατοι είναι οι γονείς στην Κάρπαθο, καθώς εδώ και ένα χρόνο δεν έχει ληφθεί μέριμνα -όπως καταγγέλλουν- για την κάλυψη της κενής θέσης παιδιάτρου στο Κέντρο Υγείας του νησιού.
Γονείς που επικοινώνησαν με την «δ», εκφράζουν την αγωνία τους καθώς βρίσκεται σε έξαρση η εποχική γρίπη στο νησί, προσβάλλοντας κυρίως τα μικρά παιδιά, με αποτέλεσμα η μοναδική διαθέσιμη λύση να είναι ο ιδιώτης παιδίατρος και άρα αναγκαστικά θα πρέπει να βάλουν το χέρι στη τσέπη, όσοι τουλάχιστον έχουν αυτή τη δυνατότητα.
Μάλιστα, γονέας που επικοινώνησε με την «δ», ανέφερε πως προ ημερών χρειάστηκε να γίνει επείγουσα αεροδιακομιδή παιδιού από την Κάρπαθο και ελλείψει παιδιάτρου, το συνόδευσε ιατρός γενικής ιατρικής μέχρι να λάβει εξειδικευμένη φροντίδα.
«Το Κέντρο Υγείας Καρπάθου εδώ και ένα χρόνο είναι χωρίς παιδίατρο. Η μοναδική επιλογή των γονέων είναι ο ιδιώτης παιδίατρος, αλλά δεν έχουν όλοι χρήματα για να διαθέσουν. Καταλαβαίνετε ότι είναι απαραίτητο να στελεχωθεί το Κέντρο Υγείας το οποίο εδώ και ένα χρόνο παραμένει χωρίς παιδίατρο.
Εχουμε ενημερώσει τους βουλευτές και έχουμε στείλει επιστολή στον υπουργό Υγείας ώστε να κάνουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Δεν μπορούμε να περιμένουμε μέχρι τη λειτουργία του νέου Νοσοκομείου για να δοθεί λύση, τι θα κάνουν μέχρι τότε τα παιδιά μας; Ειδικά μετά την έξαρση της εποχικής γρίπης, τα παιδιά, οι γονείς των οποίων δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να απευθυνθούν σε ιδιώτη ιατρό, είναι στο έλεος του Θεού», λέει στη «δ» κάτοικος του νησιού που πρόσφατα νόσησαν το παιδί και η σύζυγός του.
Μάλιστα, όπως είπε, στο Κέντρο Υγειας δεν υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα για να εντοπιστεί ο τύπος του ιού της γρίπης, με αποτέλεσμα η ανησυχία να εντείνεται λόγω και του φόβου για την εξάπλωση του κορωνοϊού.
«Μπορεί να σπεύσουν κάποιοι να χαρακτηρίσουν υπερβολική την ανησυχία μας, αλλά δεν είναι μόνο ο φόβος εξάπλωσης του κορωνοϊού. Υπάρχουν διάφορα στελέχη της γρίπης που χρήζουν διαφορετικής θεραπείας, πώς θα μπορεί ο γιατρός να ξέρει περί τίνος πρόκειται αν δεν υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα; Όταν νόσησε η σύζυγός μου, μας ενημέρωσαν από το Κέντρο Υγείας ότι δεν υπάρχει το τεστ που ανιχνεύει τον ιό της γρίπης και ακολουθήσαμε συντηρητική αγωγή στο σπίτι. Για το παιδί μου απευθύνθηκα σε ιδιώτη παιδίατρο.
Η κατάσταση είναι η ίδια σε όλα σχεδόν τα νησιά, αφού η υποστελέχωση των δομών υγείας επιφέρει μια σειρά από σημαντικά προβλήματα. Προέχει αυτή τη στιγμή να καλυφθεί η θέση του παιδιάτρου. Τα παιδιά νοσούν το ένα μετά το άλλο, είναι αδιανόητο ένα νησί όπως η Κάρπαθος να μην διαθέτει έστω έναν παιδίατρο. Πρέπει δηλαδή να περιμένουμε να καταγραφεί κάποιο σοβαρό περιστατικό για να κινητοποιηθούμε;», αναρωτήθηκε ο πατέρας, στη «δ».
Να σημειωθεί, ότι τον Απρίλιο του 2019 σε ανάρτησή του στο facebook, ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης έκανε γνωστό πως «με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ του οργανισμού του νέου Γενικού Νοσοκομείου Καρπάθου “Άγιος Ιωάννης ο Καρπάθιος”, αποκτά πλέον και λειτουργική υπόσταση ένα έργο-πνοή για τη δημόσια Υγεία και τους πολίτες μιας ακόμα απομακρυσμένης περιοχής της χώρας».
Σύμφωνα με τον κ. Πολάκη, μετά την ολοκλήρωση των έργων από την “Κτιριακές Υποδομές ΑΕ”, το μόνο που απομένει είναι η ασφαλτόστρωση του δρόμου πρόσβασης και εισόδου στο νοσοκομείο…
Τότε το προεδρείο της Ομοσπονδίας εργαζομένων στα νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) έκανε λόγο για εγκαίνια της συγκεκριμένης μονάδας “τύπου Σαντορίνης”, όπου το νοσοκομείο είχε ξεκινήσει να λειτουργεί με μετακινούμενο προσωπικό.
Σήμερα, 10 μήνες μετά, επιβεβαιώνονται όσοι έκαναν λόγο για «σπουδή του ΣΥΡΙΖΑ να επιδείξει έργο προεκλογικά» αφού το Νοσοκομείο της Καρπάθου δεν έχει ακόμα λειτουργήσει και από το Κ.Υ. απουσιάζουν βασικές ειδικότητες γιατρών, ενώ οι αεροδιακομιδές συνεχίζονται συστηματικά (σε ετήσια βάση, περισσότερες από 30).
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Κάρπαθο ζουν 5.000 μόνιμοι κάτοικοι και ο πληθυσμός το καλοκαίρι φθάνει στις 20.000, χωρίς ουσιαστική υγειονομική κάλυψη.

22 Οκτώβρη 1913, η τραγωδία στο Dawson

22 Oct

22 Οκτώβρη 1913, η τραγωδία στο Dawson και οι νεκροί Καρπάθιοι

 

22 Οκτώβρη 1913, η τραγωδία στο Dawson και οι νεκροί Καρπάθιοι

22 Οκτώβρη 1913, η τραγωδία στο Dawson και οι νεκροί Καρπάθιοι

 

γράφει ο Μανώλης Δημελλάς

Σκαλίζοντας και πάλι το παρελθόν γινόμαστε μάρτυρες της ιστορίας που στέκεται σιωπηλή κι όμως αδυσώπητα αμείλικτη.

Ταξιδεύουμε 106 χρόνια πίσω. Πετάμε μέσα σε μια απίστευτη καταστροφή, όταν 263 ανθρακωρύχοι καταπλακώθηκαν από τα απανωτά βουλιαμέντα, από τα αέρια και τις εκρήξεις ή έσκασαν, δίχως οξυγόνο, εγκλωβισμένοι σε κάποια υπόγεια στοά.

Στις 22 Οκτώβρη 1913 στην πόλη Dawson, μια περιοχή γύρω από Colfax County στο New Mexico, συνέβη μια από τις χειρότερες τραγωδίες στην ιστορία της εξόρυξης άνθρακα. Τα περισσότερα από τα θύματα ήταν μετανάστες από όλο τον κόσμο, 146 Ιταλοί, 36 Έλληνες και 29 Μεξικάνοι, ανάμεσα τους και 6 Καρπάθιοι! Οι βωλαδιώτες Βάσος Μαγκλής, Βασίλης Λαδής, Κωστής Μηναϊδης, Μανώλης Χαλκιάς, και οι αδελφοί Γιώργος και Κωστής Μακρής.

Νέα παλικάρια, μα δεν πρόλαβαν, όχι να χτίσουν ζωές μα ούτε καν να ονειρευτούν!

Η τραγωδία καταγράφεται ως η δεύτερη χειρότερη συμφορά σε ανθρακωρυχεία της Αμερικής, η πρώτη συνέβη το 1907, στο Fairmont Coal Co.’s Monongah, W.Va., εκεί από τις εκρήξεις σκοτώθηκαν 363 άντρες και παιδιά, κυρίως Ιταλοί και Πολωνοί μετανάστες.

Το Dawson βρίσκεται 17 μίλια από το Νέο Μεξικό, μπορεί σήμερα να είναι μια πόλη φάντασμα, όμως κάποτε ήταν η Μέκκα για τους ανθρακωρύχους από όλο τον πλανήτη. Μετανάστες φτάνουν από την Ιταλία, την Κίνα, την Πολωνία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Βρετανία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και το Μεξικό.

Οι εργάτες έσκαψαν και έβγαζαν τον άνθρακα που τροφοδοτούσε μια έκταση ίση με το 1/6 των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ το Dawson όλο και μεγάλωνε και έφτασε τους 9.000 κατοίκους.

Η Αμερικανική εταιρία Phelps Dodge το 1906 αγόρασε τις στοές και προσπάθησε να κάνει τα ορυχεία όσο το δυνατόν ασφαλέστερα, για αυτό τουλάχιστον καμάρωναν. Έλεγαν ότι έκαναν σπουδαία δουλειά, ειδικά με την στοά Νο 2, μάλιστα τράβηξαν τα μάτια ειδικών εμπειρογνωμόνων στις επιχειρήσεις τους, έτσι το 1913 γράφτηκε ότι αυτές οι μίνες (στοές) ήταν “το μεγαλύτερο επίτευγμα σε σύγχρονο εξοπλισμό και σε ασφάλεια που μέχρι τότε υπήρχε στον κόσμο”.

Ακόμη και ο Επιθεωρητής των Μεταλλείων, από το Νέο Μεξικό, αφού ολοκλήρωσε μέσα σε δύο ημέρες τον έλεγχο των ορυχείων του Dawson, στις 20 Οκτωβρίου 1913, έγραψε ότι το Stag Canyon Mine Νο 2 ήταν “πλήρως απαλλαγμένο από ίχνη φυσικού αερίου και παραδέχτηκε ανοιχτά την θαυμάσια εικόνα του.”

Κι όμως, η πόλη Dawson ήταν καταδικασμένη, έζησε δυο από τις χειρότερες τραγωδίες μεταναστών. Η πρώτη κατά τη διάρκεια της περιόδου της αφθονίας και της ευημερίας, στις 22 Οκτώβρη 1913, μόλις δύο μέρες μετά την επιθεώρηση του ορυχείου και έγινε η καταστροφή.

Εκείνο το πρωινό 284 ανθρακωρύχοι είχαν μπει στη 2η στοά του ορυχείου.

Οι εργασίες ακολουθούσαν συνηθισμένη ρουτίνα όμως λίγο μετά τις 15.00, το ορυχείο σείστηκε από μια τρομερή έκρηξη, σχεδόν αμέσως ακολούθησε δεύτερη, αυτή τη φορά πιο δυνατή, που έστειλε γλώσσες φωτιάς 30 μέτρα έξω από το στόμιο της σήραγγας και έφτασε να κουνήσει τα σπίτια στο Dawson που βρίσκεται δύο μίλια μακριά.

Από τις γειτονικές πόλεις έτρεξαν να βοηθήσουν, ενώ η εταιρία Phelps Dodge έστειλε μια επείγουσα σιδηροδρομική αποστολή με γιατρούς, νοσηλευτές και ιατρικές προμήθειες από το Ελ Πάσο. Ακόμη και οι απεργοί ανθρακωρύχοι από το Κολοράντο σταμάτησαν τη διαμαρτυρία τους και προσφέρθηκαν να σχηματίσουν ομάδες διάσωσης. Οι διασώστες δούλευαν όλο το εικοσιτετράωρο με ένα μακάβριο καθήκον, ξέθαβαν και έφερναν πτώματα στην επιφάνεια.

Μόνο 23 από τους 286 άνδρες, που εργάζονται στο ορυχείο, κατάφεραν να μείνουν ζωντανοί. Ακόμη και δυο ευαίσθητοι διασώστες δεν άντεξαν να ξεθάβουν πτώματα και αυτοκτόνησαν.

Οι κηδείες των θυμάτων έγιναν μαζικά, έσκαψαν τάφους στη σειρά, το νεκροταφείο μεγάλωσε και επεκτάθηκε στον κοντινό λόφο.

Οι ταφές και τα μοιρολόγια κράτησαν εβδομάδες, με τη νεκρόπολη να κουβαλά μια για πάντα καρφωμένους λευκούς σταυρούς και δυστυχισμένα φαντάσματα.

Όπως κατα-γράφει ο συγγραφέας και μετανάστης Μανώλης Κασσώτης στο βιβλίο του «Καρπαθιακή παρουσία στην Αμερική», κάποιος ανθρακωρύχος την προηγούμενη νύχτα είχε δει ένα κακό όνειρο, το θεώρησε μαύρο μαντάτο και εκείνο το πρωινό διάλεξε να αφήσει το μεροκάματο και να μην μπει στη στοά. Όταν είδε τους αμέτρητους τάφους των εργατών το συναίσθημα του έγινε η πιο πικρή μαντινάδα:

«Μα είδαν τα ματάκια μου τους ξένους πως τους θάφτουν,

Δίχως θυμίαμα κερί, δίχως παπά και ψάλτη,

Δίχως μανούλας κλάματα, δάκρυα μοιρολόγια,

Δίχως γυναίκα στο πλευρό και αδελφή στο πλάι».

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα: η έκρηξη είχε προκληθεί σε ένα τμήμα του ορυχείου που είχε χρησιμοποιηθεί δυναμίτης, ένα μη επιτρεπόμενο εκρηκτικό που όμως το δούλευαν.

Στον κανονισμό των Ορυχείων επιτρέπονταν με προϋποθέσεις ορισμένα είδη εκρηκτικών, αλλά οι ανατινάξεις έπρεπε να είναι ελεγχόμενες και να πραγματοποιούνται μόνον όταν θα έχουν αδειάσει όλες οι στοές από ανθρακωρύχους και με χρήση άφθονου νερού, ώστε να μην υπάρχει ούτε κόκκος άνθρακα στον αέρα. Οι κανόνες αυτοί προφανώς είχαν αγνοηθεί.

Η εξόρυξη στα ορυχεία Dawson συνεχίστηκε με αμείωτο ρυθμό, μέχρι που έφτασε στο αποκορύφωμά της παραγωγής τους το 1918, τότε έβγαζαν περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια τόνους άνθρακα.

Παρά τα αυξημένα μέτρα μια ακόμη τραγωδία χτύπησε Dawson, ήταν 8 Φεβρουαρίου του 1923, περίπου στις 14:30, αυτή τη φορά ο θάνατος περπάτησε και θέρισε όλους τους εργάτες στην στοά Νο1. Όταν από ένα βαγονέτο το ορυχείου ξέφυγε ένα κομμάτι και χτύπησε τα ξύλα στην είσοδο της σήραγγας, και στη στιγμή ξεκίνησαν εκρήξεις και άρπαξε φωτιά.

Μέσα στο ορυχείο δούλευαν 123 άνθρωποι. Πολλές ήταν οι γυναίκες που είχαν χάσει τους άντρες τους κατά την προηγούμενη καταστροφή και τώρα περίμεναν με αγωνία, αυτή τη φορά μέσα στο ορυχείο δούλευαν τα αρσενικά παιδιά τους. Όμως τα χαράματα του επόμενου πρωινού μονάχα δύο ανθρακωρύχοι είχαν ξεμείνει σε ένα απομονωμένο τμήμα κάποιας στοάς και βγήκαν κατάμαυροι στην επιφάνεια. Αυτοί ήταν και οι μόνοι επιζώντες.

Η νεκρόπολη μεγάλωσε ακόμη περισσότερο και περισσότεροι σιδερένιοι λευκοί σταυροί φύτρωσαν στο νεκροταφείο.

Η κατάρρευση και ο θάνατος των ορυχείων δεν έγιναν απότομα, ξεκίνησε όταν οι σιδηρόδρομοι μετέτρεψαν τους κινητήρες των μηχανών τους σε ντίζελ-ηλεκτρικές. Ακολούθησε το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θέρμανσης, που αντικατέστησε τον άνθρακα ως καύσιμο για τη θέρμανση των κατοικιών. Υπήρξε μια σύντομη αναζωπύρωση της εξόρυξης άνθρακα κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά μετά από αυτό, ήταν πέρα για πέρα ξεκάθαρο ότι ο άνθρακας είχε περάσει στο παρελθόν. Στις 30 Απριλίου 1950 το ορυχείο έκλεισε οριστικά. Η ανακοίνωση σήμαινε το θάνατο της πόλης.

Η εταιρία Phelps Dodge πούλησε ολόκληρη το Dawson, κτίσματα και χωράφια, σε μια εταιρεία στο Φοίνιξ. Το γιγαντιαίο πλυντήριο του άνθρακα στάλθηκε κομμάτι-κομμάτι στο Κεντάκι. Ποιός να θυμάται ότι εκεί είχε τέσσερα σχολεία, κινηματογράφο, ανοιχτή πισίνα, ακόμη και γήπεδο γκόλφ!

Τα επόμενα χρόνια μόνο οι περαστικοί κτηνοτρόφοι έμειναν στα μικρά μισοχαλασμένα σπιτάκια, γύρω από το βουνό, όσο τάιζαν τα κοπάδια τους.

Παραμένουν οι 350 λευκοί σταυροί καρφωμένοι στο νεκροταφείο του Dawson, οι τάφοι εκείνων που χάθηκαν στις καταστροφές των εξορύξεων. Το νεκροταφείο είναι πλέον το μόνο μέρος του Dawson που θυμίζει την ιστορία των άμοιρων ανθρακωρύχων. Σε αρκετούς σταυρούς ο χρόνος έσβησε το όνομα, έμειναν ανώνυμα φαντάσματα που αλυχτούν μόνο για να ξομολογηθούν την ιστορία τους.

Το Dawson είχε πραγματικά ξεχαστεί, ώσπου δύο αδέλφια από το Νέο Μεξικό πήγαν το 1991 μια αποστολή ανίχνευσης μετάλλων στην περιοχή. Ο Dale και ο Lloyd Christian, ήταν σοκαρισμένοι όταν είδαν την ερήμωση και την εγκατάλειψη του νεκροταφείου. Όταν ο Dale Christian επέστρεψε στο σπίτι έτρεξε στο Τμήμα Ιστορίας και Διατήρησης στο Νέο Μεξικό, προσπάθησε να αναδείξει την υπόθεση και να περάσει το νεκροταφείο στο Εθνικό Μητρώο ιστορικών τόπων.

Από τότε στην περιοχή επέστρεψε η μνήμη, μεταμορφώθηκε και ξανά έγινε όπως ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα. Κάθε δύο χρόνια παλαιοί κάτοικοι, παιδιά και εγγόνια μεταναστών, οργανώνουν εκδρομή τιμής στο χώρο και σε εκείνους τους πρωτοπόρους που με τα κορμιά τους άνοιξαν δρόμους.

Μεταξύ 1876 και 1926, περισσότεροι από 9 εκατομμύρια Ιταλοί μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο άτυχος Ελληνοτουρκικός πόλεμος το 1897, η κήρυξη της Ελλάδας σε πτώχευση, η επιβολή του Δ.Ο.Ε. (Διεθνούς Οικονομικού Έλεγχου), ενώ στη συνέχεια ακολούθησε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και η Ιταλική κυριαρχία στα Δωδεκάνησα, το 1912. Όλα αυτά οδήγησαν σε μια αγωνιώδη έξοδο χιλιάδες Έλληνες που ζούσαν κυρίως σε αγροτικές περιοχές.

Τα επίσημα στοιχεία, από το 1890 περίπου μέχρι το 1922, δίνουν τον αριθμό των Ελλήνων μεταναστών, που φτάνει περίπου στις 400.000. Ωστόσο ο αριθμός αφορά εκείνους που έρχονται από την Ελλάδα, την ελεύθερη κάθε φορά. Όσοι όμως πήγαιναν από τη σκλαβωμένη πατρίδα ή τη Μικρά Ασία, την Κύπρο ή τα Δωδεκάνησα, έµπαιναν με άλλο διαβατήριο και ξένη υπηκοότητα. Έτσι, μόνο από εκτιμήσεις, ο πραγματικός αριθμός των Ελλήνων μεταναστών ξεπέρασε το μισό εκατομμύριο!

Η μεξικανική επανάσταση του 1910 έφερε την πολιτική αλλαγή αλλά και αστάθεια στο Μεξικό. Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον ένα εκατομμύριο Μεξικανοί διέφυγαν προς το βορά, στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά εκεί δεν ήταν πάντα ευπρόσδεκτοι και δεν τους περίμεναν ανοιχτές πόρτες.

Πηγές

Καρπαθιακή παρουσία στην Αμερική, Μανώλης Κασσώτης, Αθήνα 2012

http://www.abqjournal.com/285001/news/100-years-later.html

http://www.dawsondocumentary.org

October 22, 1913: Dawson mine disaster killed 263 in New Mexico

http://www.legendsofamerica.com/nm-dawson2.html

http://www.ithaque.gr

 

Tο παλιο λεωφορειο που εφερνε τους μαθητες στις Μενετες

8 Sep

Συλλογος Καρπαθιων φιλων της γνωσης

30 Aug

Ιδρύεται ο Σύλλογος Καρπαθίων Φίλων της Γνώσης

O πολιτιστικός χάρτης της Καρπάθου έχει όλα τα φόντα να μεταβληθεί σε σημαντικό βαθμό μέσω της επικείμενης ίδρυσης του “Συλλόγου Καρπαθίων Φίλων της Γνώσης”, στον οποίον θα συμμετάσχουν δεκάδες -σε πρώτη φάση- συμπατριώτες μας. Πρόκειται για μία ίδρυση συλλογικότητας κεφαλαιώδους σημασίας, που αφορά και σχετίζεται με το μέλλον της πνευματικής ζωής του τόπου μας. Η πρωτοβουλία προέκυψε από την αγάπη μας για το νησί, την ιστορία του, αλλά και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά μας που αφορούν μια σειρά από θεματικά πεδία όπως η ιστορία, ο αρχαίος κόσμος, η αρχαιολογία, η αστρονομία, η φιλοσοφία, η θρησκειολογία, η μυθολογία, η μελέτη και έρευνα για κάθε ζήτημα που ξεφεύγει από τα “καθιερωμένα”.

Το νησί πρέπει επιτέλους να παράξει πολιτισμό και πραγματική παιδεία για αρκετούς από τους κατοίκους του που διψούν για γνώση (γι’ αυτό και δυστυχώς ή ευτυχώς ο συγκεκριμένος Σύλλογος δεν γίνεται να απευθύνεται σε όλους), ξεκολλώντας από τον βούρκο της άγνοιας, της ιδιωτείας και της δεισιδαιμονίας εκατοντάδες συμπολίτες μας. Η ανάγκη για όλα τα προηγούμενα γίνεται ακόμη εντονότερη κατά τους μήνες του χειμώνα, όπου το αίσθημα αποξένωσης των κατοίκων της Καρπάθου γίνεται ακόμη πιο έντονο.

Παράλληλα, τα ερεθίσματα που αναμένεται να δώσει η συλλογικότητα αυτή μέσα από τις ειδικές δράσεις της (ομιλίες, διαλέξεις, εξορμήσεις κτλ) σε νέα παιδιά, είναι δεδομένο ότι θα οδηγήσουν στο μέλλον στη διαμόρφωση ανθρώπων με μεγαλύτερη φαντασία, αξίες, ιδέες, όραμα και διάθεση προσφοράς στον τόπο.

Σύμφωνα με το Καταστατικό που πρόκειται να κατατεθεί σύντομα στις αρμόδιες Αρχές,
σκοπός του Συλλόγου είναι η συσπείρωση των μελών του σε κοινή και συντονισμένη προσπάθεια εντός και εκτός διαδικτύου, ενώ στόχοι του θα είναι:

  1. Το ενδιαφέρον για την ανάδειξη του πολιτισμού και των αρχαιοτήτων της Καρπάθου, εντός και εκτός διαδικτύου, με συντονισμένες κινήσεις και δράσεις.
  2. Ο γόνιμος προβληματισμός και οι συζητήσεις επάνω σε μία σειρά από ζητήματα πνευματικής αναζήτησης όπως η φιλοσοφία, η ιστορία, η θρησκειολογία, ο αρχαίος κόσμος, ο πολιτισμός, η λαογραφία, οι επιστήμες και εν γένει οτιδήποτε αφορά τον ελεύθερα σκεπτόμενο Άνθρωπο.
  3. Ο Διαφωτισμός  των συμπατριωτών μας επάνω σε ζητήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως, μέσα από ποικίλες ενδοδιαδικτυακές και εξωδιαδικτυακές δράσεις.

Βασικοί συντελεστές για την επίτευξη των παραπάνω σκοπών του Συλλόγου είναι εκείνοι οι οποίοι δεν αντίκεινται στους Νόμους, τους Κανονισμούς και την Ηθική. Ξεκαθαρίζεται επίσης ότι η φύση του Συλλόγου προάγει τον διάλογο, την αλληλοκατανόηση και το σεβασμό στη διαφορετικότητα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν έχει καμία απολύτως σχέση, ούτε δέχεται στους κόλπους του, άτομα που έχουν σχέσεις με ακραία και αντιανθρώπινα ιδεολογήματα, καθώς επίσης και με αισθήματα φανατισμού και μισαλλοδοξίας. 

Αξίζει να γίνει σαφές πώς μέλος του Συλλόγου μπορεί να γίνει  κάθε κάτοικος της Καρπάθου, είτε αυτός έλκει την καταγωγή του από το νησί, είτε όχι. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν και οι Καρπάθιοι που κατοικούν μόνιμα εκτός του νησιού.

To αγαλματίδιο της “Κυράς της Καρπάθου” (η ημερομηνία κατασκευής του οποίου ανάγεται στην 5η προχριστιανική χιλιετιρίδα), που βρέθηκε στο νησί μας και σήμερα φιλοξενείται στις προθήκες του Βρετανικού Μουσείου.

Τέλος, οφείλουμε να σταθούμε και στο σύμβολο του Συλλόγου, στο οποίο πρωταγωνιστεί το πανάρχαιο -πλην όμως δυστυχώς άγνωστο στους περισσότερους συμπατριώτες μας- αγαλματίδιο της “Κυράς της Καρπάθου” (η ημερομηνία κατασκευής του οποίου ανάγεται στην 5η προχριστιανική χιλιετιρίδα), που βρέθηκε στο νησί μας και σήμερα φιλοξενείται στις προθήκες του Βρετανικού Μουσείου. Το συγκεκριμένο έργο, μάλιστα, αποτελεί το αρχαιότερο ελληνικό άγαλμα που φιλοξενείται εκεί. Η παρουσία του γυναικείου αναπαραγωγικού οργάνου στο κάτω μέρος του αγάλματος ενδέχεται να το συσχετίζει με τη λατρεία της Μητέρας Γης των προϊστορικών κοινωνιών.

Οι εγγραφές στον Σύλλογο έχουν ήδη ξεκινήσει και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν σε αυτή τη φάση να επικοινωνούν για περισσότερες πληροφορίες με τους κ. Παναγιώτη Αμανεζή και Μανώλη Κοντονικόλα (Βύζαντα), στα αντίστοιχα καταστήματά τους στα Πηγάδια.

Μηνάς Παπαγεωργίου,

δημοσιογράφος – εκδότης – συγγραφέας,
μέλος του υπό σύσταση Συλλόγου Καρπαθίων Φίλων της Γνώσης 

Λευκος

2 May

Αμμοοπι Λευκος

2 May

Λαμπρος Σταματιαδης

26 Dec

Του Μανωλη Δημελλα.Εξαιρετικο αρθρο ιστορικου πολιτικου ενδιαφεροντος

Λάμπρος Ι. Σταματιάδης

– Είσαι καλό παιδί; διαβάζεις τα μαθήματα σου; αγαπάς τους γονείς σου;όπως κι όλα τα πλάσματα; Να λες πάντοτε την αλήθεια, να μη φοβάσαι για αυτή.

Έπειτα αυτός ο Άγιος Βασίλης έσκυβε, έλεγε ένα μυστικό κι έκανε τα παιδικά ματάκια να λάμψουν τόσο πολύ που τα λευκά λαμπιόνια τρεμόπαιζαν από ντροπή, όσο κι αν προσπαθούσαμε, εμείς οι υπόλοιποι ανυπόμονοι θεατές, δεν καταφέραμε το ακούσουμε!

Στο μεγάλο ολοστόλιστο σαλόνι του κεντρικού ξενοδοχείου δεν έπεφτε καρφίτσα, ήταν γεμάτο στολίδια και παιδιά, αμέτρητα παιδιά κι όμως δεν ακουγόταν ούτε μια φωνούλα.

Όλα περίμεναν με αγωνία τη σειρά τους, έστεκαν στην ουρά για να συναντήσουν αυτόν τον Άγιο Βασίλη, όλοι γνωρίζουν οτι πρόκειται για έναν Έλληνα μετανάστη, θέλουν να μιλήσουν μαζί του και να πάρουν το δώρο τους. Κι εκείνος, που δε χαλούσε χατήρι σε κανέναν, πρώτα ρωτούσε το μικρό όνομα, έπειτα με σιγανή καθάρια φωνή, έδινε συμβουλές και έκανε το κάθε παιδί να αισθάνεται το πιο τυχερό, το πιο όμορφο ολάκερου του κόσμου.

Αυτός ο Άγιος Βασίλης ήταν ένας Έλληνας μετανάστης, ο Λάμπρος Ι. Σταματιάδης, που είχε κερδίσει τον τιμητικό ρόλο από την Αμερικανική Εργατική Ομοσπονδία, κάθε Χριστούγεννα ντυνόταν με την πιο αισιόδοξη στολή του σύμπαντος κι έτσι προσέφερε αγάπη, χαρά και δώρα στα παιδιά των εργαζομένων.

Δεν πρόλαβα να συναντήσω τον Λάμπρο, για την ακρίβεια δεν είχα την τύχη να ακούσω τη φωνή του, να μοιραστώ τις σκέψεις και να του πω τις απορίες μου για τους μετανάστες, τις αγωνίες, αλλά και τους αγώνες τους. Όμως διάβασα πολλά από τα άρθρα του, μελέτησα την αυτοβιογραφία του, μίλησα ακόμη με τον φίλο του Μιχάλη Πρωτόπαπα, ξεχώρισα και θαύμασα την ακεραιότητα του αδαμάντινου χαρακτήρα του.

Οι περισσότεροι μετανάστες, ακόμη και σήμερα, ακολουθούν μια συμβουλή:

«Δεν ήρταμε στην Αμεριτσή να κάνομε Γιούνια τσε απεργίες, μόνο να αρπάξομε τσε να φύο- με…».

Ο Λάμπρος Σταματιάδης ξέφυγε από αυτό τον κανόνα, από νωρίς κατάλαβε τη δύναμη που αποκτούν οι άνθρωποι όταν ενώνονται, όταν αποφασίζουν να αφήσουν στην άκρη το χρώμα του δέρματος και τη σημαία της ταυτότητας, να παλέψουν για τα πιο αυτονόητα δικαιώματα.

Δίκαιο μεροκάματο, ωράριο εργασίας και όχι ωράριο εξόντωσης, ανθρώπινες συνθήκες, με μια λέξη εργασία και όχι δουλεία. Την ίδια στιγμή ο Λάμπρος ήταν δεμένος με το μακρινό νησί του και έστελνε ότι βοήθεια μπορούσε.

– Μα πως γίνεται τα πετύχουμε όλα αυτά;

Αυτή την απορία θα ήθελα να ρωτήσω τον Λάμπρο, αν στεκόμουν στην ουρά μαζί με τα άλλα παιδιά, για να πάρω το δώρο μου. Κι εκείνος, ο Άη Βασίλης των εργαζομένων, θα έσκυβε στο αυτί και θα μου έλεγε:

“…Όλα τα σημάδια δείχνουν ότι οι τωρινοί ή οι αμέσως μελλοντικοί ηγέτες του καπιταλιστικού κόσμου πλησιάζουν στο ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ της ολοκληρωτικής αυτοκτονίας μας ή μιας κοινωνίας δίκαιας, με κοινοκτημοσύνη και χωρίς την εκμετάλλευση, την αβεβαιότητα και τον πόλεμο. Όλοι ας κάνουμε το καθήκον μας, όχι προς το θάνατο, αλλά προς τη Ζωή. Η ειρηνική εφαρμογή του κοινωνικού συνθήματος «ο μη παραγωγός των μέσων ζωής δεν θα καταναλίσκει», θα οδηγήσει στο θεσμό της τριαντάωρης εβδομαδιαίας παραγωγικής εργασίας και οι περίσσιες ώρες θα καταναλίσκονται στην καλλίτερη απόλαυση της ζωής, από την κούνια ως το μνήμα…. Την πραγματοποίηση του ανωτέρου κοινωνικού ονείρου θα προτιμήσει η ανθρωπότητα αντί της ολοκληρωτικής καταστροφής του κόσμου. Οι χιλιάδες μεγάλων και μικρών ποταμών που σήμερα χύνονται άσκοπα στις θάλασσες και του ωκεανούς, θα συνδεθούν για να ποτίσουν τις απέραντες διψασμένες περιοχές. Τότε όχι μόνο θα παράγουν περισσότερα μέσα ζωής, αλλά και θα στολίζουν τη Γη μας με το πράσινο που θα αισθανόμαστε ότι ζούμε μέσα στον παράδεισο αντί να το γυρεύουμε μετά το θάνατο.” (Το κοινωνικό μας σύστημα στο σταυροδρόμι, Λ.Ι.Σ. , 1977)

Ο Λάμπρος Ι. Σταματιάδης (Κάρπαθος Δεκ 1897 – Λονκ Αίλαντ 1993) γεννήθηκε στο Απέρι, την παλιά πρωτέουσα της Καρπάθου, πρωτογιός του Γιάννη και της Ευαγγελούλας Σταματιάδη (Κάτρου), το γένος Αλεξάκη.

Ο Λάμπρος είχε έξι αδέλφια, τον Μιχαήλ, τη Στασία, τον Ηλία, τον Αλέκο, τον Ποθητό, και τον Νίκο (Πολυχρόνη). Οι γονείς είχαν όνειρα να σπουδάσουν τον κανακάρη τους, όμως εκείνος είχε το μυαλό στη θάλασσα και τις περιπέτειες που έκρυβε πίσω από τον ορίζοντα της. Το 1911, μετά το Δημοτικό και το Σχολαρχείο, ακολούθησε τον μετανάστη πατέρα του στο Μαρόκο.

Δούλεψε ως βοηθός υδραυλικού στην ανέγερση ενός παλατιού που κατασκευαζόταν για τον αυτοκράτορα της Αγγλίας Γεώργιο. Στο Χαρτούμ έμεινε μόνο οκτώ μήνες, όταν ο πατέρας του Λάμπρου έμεινε άνεργος αναγκάστηκε να επιστρέψει στο νησί μαζί με το γιο του. Το παιδί ήδη είχε ονειρευτεί τη γη, τις ελπίδες που υπήρχαν πέρα από τα χώματα του νησιού και δεν κρατιόταν, κανείς πια δεν θα μπορούσε να εγκλωβίσει τον Λάμπρο Σταματιάδη.

Το φθινόπωρο του 1912, σε ηλικία μόλις 15 ετών, ταξίδεψε 20 ημέρες από τον Πειραιά για τη Νέα Υόρκη. Επιβιβάστηκε στο 140 μέτρων υπερωκεάνιο της εποχής ΜΑΡΘΑ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Μια διαφορετική περιπέτεια μόλις ξεκινούσε, ο Λάμπρος είχε άλλο προορισμό, δεν θα γινόταν ακόμη ένας σιωπηλός μετανάστης! Πιάνει δουλειά στα ανθρακωρυχεία Κοιλάδα Πριντς Πορτ του Οχάιο. Με 3,25 δολλάρια μεροκάματο, 10 ώρες δουλειάς, μονάχα η Κυριακή ήταν δική του.

Οι συνθήκες εργασίας δεν περιγράφονται, κάθε μέρα ένας τραυματίας ή νεκρός από βουλιαμέντα ή εκρήξεις. Οι εργάτες, παράνομοι μετανάστες από Ιταλία, Ελλάδα και Μεξικό, έτσι μουτζουρωμένοι, ζουν χειρότερα και από ποντίκια μέσα σε φάκες.

Νεκροταφείο στο Dawson, New Mexico

Η τραγωδία του Dawson

Στις 22 Οκτώβρη 1913 στην πόλη Dawson, μια περιοχή γύρω από Colfax County στο New Mexico, συνέβη μια από τις χειρότερες τραγωδίες στην ιστορία της εξόρυξης άνθρακα. 263 ανθρακωρύχοι καταπλακώθηκαν από τα απανωτά βουλιαμέντα, από τα αέρια και τις εκρήξεις ή έσκασαν, δίχως οξυγόνο, εγκλωβισμένοι σε κάποια στοά. Τα περισσότερα από τα θύματα ήταν μετανάστες από όλο τον κόσμο, 146 Ιταλοί, 36 Έλληνες και 29 Μεξικάνοι, ανάμεσα τους και 6 Καρπάθιοι! Οι βωλαδιώτες Βάσος Μαγκλής, Βασίλης Λαδής, Κωστής Μηναϊδης, Μανώλης Χαλκιάς, και οι αδελφοί Γιώργος και Κωστής Μακρής. Νέα παλικάρια, που δεν πρόλαβαν ούτε να ονειρευτούν!

Αυτή η τραγωδία καταγράφεται ως η δεύτερη χειρότερη συμφορά σε ανθρακωρυχεία της Αμερικής, η πρώτη συνέβη το 1907, στο Fairmont Coal Co.’s Monongah, W.Va., εκεί από τις εκρήξεις σκοτώθηκαν 363 άντρες και παιδιά, κυρίως Ιταλοί και Πολωνοί μετανάστες.

Αποκορύφωμα της άγριας εργατικής εκμετάλευσης ήταν η «σφαγή» του Λάντλοου.

Την άνοιξη 1914 οι εργαζόμενοι των ορυχείων CFI, που ανήκαν στην οικογένεια Ροκφέλερ, δεν άντεξαν και κατέβηκαν σε απεργία. Η οικογένειας Ροκφέλερ φώναξε το Πρακτορείο Ντετέκτιβ «Μπάλντουιν-Φελτς», για να τρομοκρατήσει τους απεργούς και τη συνδικαλιστική τους ηγεσία κι έτσι να ξεκαθαρίσει τη κατάσταση.

Οπλισμένοι φρουροί, ελεύθεροι σκοπευτές, πράκτορες, ένα τεθωρακισμένο όχημα με πολυβόλο, βία, αίμα και θάνατος ήταν η τελευταία λύση, για τους ανυπάκουους “εργάτες” που σήκωναν κεφάλι και ήθελαν να λέγονται άνθρωποι.

Ο έφηβος Λάμπρος Σταματιάδης ακόμη δεν μιλούσε τα Αγγλικά, μάθαινε τα νέα, ζούσε το κάρβουνο που ήταν δεμένο με το θάνατο του εργάτη. Σφυρηλατήθηκε μέσα σε χείμαρρους πύρινων λόγων των μιναδόρων και του συνδικάτου, δεν άργησε να βρει ρόλο και να περάσει στον ομαδικό αγώνα διεκδικήσεων των εργασιακών δικαιωμάτων.

– Μα και πια είναι η ιδανική κοινωνία, τι πίστευε ο Λάμπρος; άλλη μια φορά σα να έσκυψε εκείνος ο ζεστός “κόκκινος” Άη Βασίλης και ψιθύρισε:

“Μια ανθρώπινη κοινωνία χωρίς έθνη, με δυο γλώσσες, την τοπική και τη διεθνή, και με μία σημαία δίχρωμη. Το ένα χρώμα θα συμβολίζει το αίμα μας που είναι κόκκινο, και το άλλο θα συμβολίζει την αδελφική ειρήνη και θα είναι άσπρο. Μια ανθρώπινη κοινωνία χωρίς χρήμα! Τη θέση του χρήματος θα πάρουν πλαστικές κάρτες με την φωτογραφία, με το όνομα, με το χρόνο και τόπο γεννήσεως, και με το επάγγελμά μας μέσα στην ονειρώδη κοινωνία. Μια κοινωνία χωρίς πωλητές, μεσίτες και εκμεταλλευτές. Χωρίς στρατιώτες και στόλους. Χωρίς πολεμικά αεροπλάνα και πολεμικές μηχανές του αλληλοσπαραγμού. Χωρίς τους μεσάζοντες που σήμερα εκμεταλλεύονται τον ιδρώτα των άλλων, χωρίς τους μικροεπιχειρηματίες. Όλα θα ανήκουν στο λαό, όπως σήμερα έχομε τα ταχυδρομεία, τα δημόσια σχολεία, τις εκκλησίες, πολλά νοσοκομεία, κλπ. Μια κοινωνία χωρίς κοσμήματα που σήμερα φορούμε για επίδειξη και για να γελάσουμε κάποιον ή κάποια. Με την πλαστική κάρτα θα δικαιούμεθα όλα τα μέσα της ζωής και από τα 50 και άνω θα ταξιδεύουμε για να γνωρίσουμε όλο τον κόσμο στον οποίο ερχόμαστε να ερωτη- θούμε και φεύγουμε χωρίς να θέλουμε. Όταν φεύγουμε από αυτόν τον κόσμο, το μόνο πράγμα που θα πάρουμε μαζί μας θα είναι αυτή η καρτέλα, και τίποτε άλλο. Αν αυτή η ονειρώδης κοινωνία δεν θα γεννηθεί μέσα σε λίγες δεκάδες χρόνια, τότε οπωσδήποτε η σημερινή κοινωνία θα αυτοκτονήσει με την πυρηνική ενέργεια.” Λ.Ι.Σ., Μάρτιος 1980

Ο Λάμπρος θα αφήσει τα ορυχεία, πιάνει δουλειά ως λούστρος στην πόλη Μπελλαίρ του Οχάιο και έχει μηνιάτικο 30 δολάρια. Δεν θα μείνει εκεί, προσλαμβάνεται σε εργοστάσιο κατασκευής ντενεκέδων της πόλης Κέννισμπεργκ όπου πολλοί Καρπάθιοι δούλευαν, μεταξύ των οποίων και από τις Πυλές Γεώργιος Παπανικολάου, μέλος του Αμερικανικού Πολιτικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Αυτός γίνεται ο μέντορας του Λάμπρου στο εργατικόν κίνημα και στους αγώνες.

Το 1921 θα επιστρέψει στην Κάρπαθο, όπου θα παραμείνει μια 5ετια και θα παντρευτεί τη 14χρονη Μαριγώ, το μόνο παιδί του Ιωάννη Μ. Σκούλου και της Άννας, το γένος Παπά Γεώργη Γεργατσούλη. Αναγκάζεται να γίνει αγρότης, αφού οι ιταλικοί νόμοι δεν του επιτρέπουν να ταξιδέψει για την Αμερική, η φαμίλια του μεγαλώνει και γεμίζει κορίτσια!

– Τι είναι αυτό που τον δένει τόσο σφιχτά με τον τόπο καταγωγής; τι είναι η Κάρπαθος για τον Λάμπρο; Έφτανε ένα ποίημα για να περιγράψει το πάθος, τη λατρεία για τον τόπο του:

Αφιερωμένο στους γονείς μου Γιάννη και Βαγγελούλα Σταματιάδη-Κάτρου. ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ

Το 1925 επιτέλους επιστρέφει στην Αμερική, πιάνει δουλειά στο εργοστάσιο χαλυβουργίας και δε σταματά να αγωνίζεται για τα εργατικά δικαιώματα. Αντιμετωπίζει την ένοπλη βία της αστυνομίας, των φρουρών του Στέιτ και της Κυβέρνησης, αλλά και την αντεργατική προπαγάνδα του τύπου, ακόμη και του κλήρου που συνιστούσε στο εκκλησίασμα να μη γίνονται θύματα κοινωνικών επαναστατών και να επιστρέψουν όλοι στις δουλειές τους, δηλαδή στην ομαλότητα της εκμετάλλευσης! Ο Λάμπρος δε γλυτώνει το ξύλο και φτάνει μέχρι και τη φυλακή.

Την ίδια περίοδο δεν λησμονεί το νησί του, η Κάρπαθος το 1924 χτυπήθηκε από δυνατό σεισμό, ανάμεσα στα κατεστραμμένα κτήρια και το σχολείο στο χωριό του Λάμπρου, στο Απέρι.

Ο Λάμπρος Σταματιάδης μαζί με τον Πολυχρόνη Βασιλάκη, και τους αδελφούς Μανώλη, Ηλία και Νίκο Παπαγεωργίου, δεν έχασαν στιγμή, αποφάσισαν να μαζέψουν χρήματα. Έφτασαν στο κατάστημα του Πολυχρόνη Παπαδάκη, όπου συναντήθηκαν με τους συμπατριώτες: Δημήτρης Εμμανουήλ Παναγιώτου, Εμμανουήλ Χ.Π. Γεωργιάδης, Εμμανουήλ Π. Βασιλείου Πετρίτης, Νίκος Πολ. Νισύριος και Μηνάς Ν. Λεντής, ομόφωνα αποφάσισαν να οργανώσουν έρανο για τα ξαναχτίσουν το σχολείο στο Απέρι. Οι προσπάθειες του Σταματιάδη, καθώς και των υπολοίπων μεταναστών, εντάθηκαν μέσα από τη δημιουργία του πρωτοπόρου Συλλόγου “ΟΜΟΝΟΙΑ”, ειδικά μετά το τέλος του πολεμου και την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου.

Εκτός από χρήματα πάλευαν για να μαζέψουν κάθε είδους γραφικής ύλης, βιβλία, μολύβια και τετράδια, αλλά και ρούχα, παπούτσια, φάρμακα, οτιδήποτε έμπαινε μέσα στα μπαούλα, ήταν απλώχερη βοήθεια για το λατρεμένο τους νησί.

Ο Λάμπρος διώκεται για τις ιδέες και τη δράση του και γίνεται Λούης

Ο Σταματιάδης δεν ήταν ο “φρόνιμος μετανάστης” απολύθηκε και κυνηγήθηκε για τις αρχές του, έμεινε άνεργος κι αποφάσισε να αλλάξει εργασιακό περιβάλλον.

Από τα εργοστάσια τενεκέδων βρέθηκε σερβιτόρος στο Μπρούκλιν κι από εκεί δούλεψε σε μεγάλα και αριστοκρατικά ξενοδοχεία της Νέας Υόρκης.

Το όνομα του γρήγορα μπήκε στις black list των ξενοδόχων, αιτία η ορμητική συνδικαλιστική δράση του, έτσι αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομα του και έγινε ο Λούης Στάμος.

Ο Λάμπρος είχε αριθμό βιβλιαρίου 711, ενώ τα μέλη έφταναν τις 30.000. Ήταν ένας από τους δημιουργούς του Σωματείου, που αναφερόταν στην Αμερικανική Εργατική Ομοσπονδία, τα μέλη του οποίου ξεπερνούσαν τα 30 εκατομμύρια. Περίπου 35 χρόνια (1942-1962) εργάστηκε σερβιτόρος στην Νέα Υόρκη, στην κεντρική Λέσχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στο πρώτης κατηγορίας Χοτέλ Μπίλτμορ και στο Γουόλντορφ της Αστόρια, εκεί γνώρισε τις προσωπικότητες που προωθούσε το σύστημα εκείνη την εποχή.

Όπως ο ίδιος σημειώνει στην βιογραφία του:

“Υπηρέτησα το Συνδικάτο απόλυτα αφιλοκερδώς, όχι μόνο σαν αντιπρόσωπος στις γενικές συνελεύσεις, υπηρέτησα ακόμη και ως μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Λόκαλ 6. Εις αναγνώριση της δράσης μου, το όνομά μου καταχωρήθηκε μεταξύ των πρώτων χιλίων αγωνιστών που προσέφεραν περισσότερο από το μερίδιό των στην τιμητική μπρούτζινη πλάκα που βρίσκεται στην είσοδο του μεγάρου της Εργατικής Ενώσεως επί της 8ης Λεωφόρου και 44 Δρόμους και το οποίο κόστισε τότε πάνω από δύο εκατομμύρια δολάρια. Εκεί στεγάζονται τα γραφεία της Επαγγελματικής Ενώσεως που έχει περί τις είκοσι χιλιάδες μέλη. Είμαι επίσης μέλος της Αμερικανικής Εργατικής Ομοσπονδίας και της Βιομηχανικής Εργατικής Επιτροπής”.

Όρθιοι και καθιστοί αριστερά είναι άγνωστοι. Στο κέντρο (όρθιοι) είναι ο Πολυχρόνης Παπαδάκης και δεξιά ο Λάμπρος Σταματιάδης, (γύρω στο 1920). Η φωτο από το βιβλίο του, το ταξίδι της ζωής μου

…στα υψώματα Τζάκσον Ηάιτς, της Νεοϋορκέζικης «Μακρονήσου» (long island) από εκεί ο Λάμπρος Σταματιάδης έβλεπε και μετρούσε τον κόσμο …

Ο Μιχάλης Πρωτόπαπας θυμάται τον ξεχωριστό του φίλο, σκιαγραφεί τον συντοπίτη του Λάμπρο και συγκινείται:

Απέφευγε να μιλάει με εκείνους που δεν ήθελαν να ακούσουν, δε τον ενδιέφεραν οι ανούσιες, δίχως γνώση, κόντρες. Έλεγε πως τα λεφτά, τα δολλάρια, όσα κι αν υπάρχουν δε μπορούν, δε φτάνουν για να καλύψουν τα κενά μας. Ο Λάμπρος πάνω από όλααγαπούσε τον άνθρωπο, έβλεπε πολλές δεκαετίες μπροστά, αγωνίστηκε με πάθος και αυταπάρνηση για τις επόμενες γενιές, δε μπορούσε να φανταστεί ότι θα ζήσουν τα βάσανα που πέρασε ο ίδιος. Ήταν, εξακολουθεί να είναι, πρότυπο μεταναστών, όμως εκείνοι που διαφωνούσαν συνήθως ένιωθαν φόβο, δεν μπορούσαν να τον αντιμετωπίσουν και τον απέφευγαν”.

Οι αδικίες, που με αυτές αναμετρήθηκε ο Λάμπρος, εξακολουθούν να χωρίζουν σε ντόπιους και ξένους τους εργάτες, να τους τάζουν δωράκια, να τους ξεμοναχιάζουν κι ύστερα να τους τσακίζουν δίχως έλεος.

Ένας μετανάστης-αντάρτης, αυτό ήταν ο Σταματιάδης, 120 χρόνια από τη γέννηση του εξακολουθεί να μας κάνει περήφανους και να μας δινει κάτι από τη φλόγα του.

Βιογραφία του Λάμπρου Σταματιάδη: http://www.huc.org/publications/Stamatiades_Greek_111813.pdf

Καρπαθος το νησι των θεων

29 Sep

Ενα βιβλιο που δεν πρεπει να λειψει απο κανενα σπιτι

Οχι στην καταστροφη του Διακοφτη

16 May

Απο φωτογραφιες στι διαδικτυο βλεπουμε κτηριο να χτιζεται εκει που ηταν η καντινα.

Ο Διακοφτης ηταν ενα μερος μοναδικης ομορφιας.Οι επισκεπτες  εφταναν εκει με μηχανακια απο ολο το νησι ακριβως γιατι το τοπιο ηταν απομακρυσμενο ανεγκιχτο αγριο.

Μαλιστα οι ομπρελες στην παραλια ασχημαιναν την παραλια.Ομως οι ομπρελες δεν εφταναν στους επιδοξους επιχειρηματιες.Θελουν και κεντρο τωρα.Θελουν να κανουν τον Διακοφτη μια ακομα παραλια οπως τοσες αλλες στην Ελλαδα.Οπου βλεπουν ομορφια βλεπουν χρηματα.Και καταστρεφουν την ομορφια.Οπως στον Ρουκουνα στην Αναφη.

Η μαγικη παραλια του Διακοφτη με τα τυρκουαζ νερα χανεται.Και λιγοι θα πονεσουν.Οι περισσοτεροι θα ειναι ξενοι οχι ντοπιοι .Οι νεο βαραβαροι επελαυνουν.Καταστρεφουν την χωρα για παντα.Ειναι ο νομος του κερδους.Η λαχταρα για λεφτα δεν τους αφηνει να δουν πως σκοτωνουν αυτο ακριβως που εκανε το μερος μοναδικο.Σαν τον Μιδα θα καταλαβουν πως οτι πιανουν γινεται χρυσαφι αλλα το χρυσαφι δεν τρωγεται.Θα ειναι πλουσιοι στο τελος αλλα θα πεθανουν απο την πεινα